داد و بیداد

مستفاد از رکن اول شروع به جرم ( قصد مجرمانه ) شروع به جرم فقط در جرائم عمدی محقق می شود و در جرائم غیر عمدی شروع به جرم منتفی است .  مستفاد از رکن دوم شروع به جرم ( شروع به اجرا ) شروع به جرم فقط در جرائمی وجود دارد که با فعل واقع می شوند زیرا شروع به اجرا یعنی انجام دادن کاری . پس در جرائمی که با ترک فعل واقع می شوند نیز شروع به جرم منتفی است .

شروع به جرم هم در جرائم مطلق وجود دارد و هم در جرائم مقید . با این توضیح که در جرائم مطلق ، تشخیص شروع به جرم سخت و مشکل به نظر می رسد زیرا در جرائم مطلق صرف ارتکاب رفتار مجرمانه موجب تحقق جرم می شود . با این وجود در برخی جرائم مطلق ، شروع به جرم قابل تصور است . برای مثال در جرم جعل اگر مرتکب حین ساختن اسکناس مجعول دستگیر شود یا در جرم ارتشاء اگر کارمند دولت حین دریافت رشوه دستگیر شود . اما در جرائم مقید تشخیص و احراز این مرحله بینابینی به مراتب آسان تر است .

مرحله شروع به جرم اگر در قانون به عنوان جرم پیش بینی شده باشد ، جرم و قابل مجازات است و الا جرم محسوب نمی شود به دیگر بیان شروع به جرم نیز به مانند جرم تام تابع اصل قانونی بودن جرم و مجازات است . جرائم زیر شروع به جرم آنها جرم محسوب می شود :

1 . در جرائمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات (مثل اعدام ) یا حبس دائم یا حبس تعزیری درجه یک تا سه می باشد مجازات شروع به جرم ، حبس تعزیری درجه چهار است (حبس بیش از 5 تا ده سال )

2 . در جرائمی که مجازات قانونی آنها قطع عضو ( سرقت حدی ، محاربه ) یا حبس تعزیری درجه چهار است مجازات شروع به جرم حبس تعزیری درجه پنج است . نکته : جرمی که مجازات قانونی آن قصاص عضو است شروع به جرمش جرم نیست .

3 . جرائمی که مجازات قانونی آنها شلاق حدی یا حبس تعزیری درجه پنج است شروع به جرم آنها به حبس تعزیری یا شلاق یا جزای نقدی درجه شش محکوم می شود  .

نکته : جرائمی که مجازات قانونی آنها شلاق تعزیری یا جزای نقدی یا حبس تعزیری درجات شش الی هشت باشد شروع به جرم آنها جرم محسوب نمی شود .

نکته : در موارد زیر به طور مستقل در قانون برای جرائم شروع به جرم پیش بینی شده و مجازات مستقل تعیین گردیده است این موارد عبارتند از :

الف . شروع به جعل موضوع ماده 542 قانون تعزیرات : حداقل مجازات مقرر برای جرم جعل

نکته : شروع به استفاده از سند مجعول ، جرم محسوب نمی شود

ب . شروع به آدم ربایی : تبصره ماده 621 قانون تعزیرات : سه تا پنج سال حبس تعزیری

ج . شروع به قتل عمدی : ماده 613 قانون تعزیرات : شش ماه تا سه سال حبس تعزیری

د . شروع به سرقت های تعزیری زیر :

1 . سرقت مقرون به پنج شرط تمام : موضوع ماده  651 قانون تعزیرات

2 . سرقت مقرون به آزار یا سرقت مسلحانه موضوع ماده 652 قانون تعزیرات

3 . راهزنی موضوع ماده 653 قانون تعزیرات

4 . سرقت شبانه مسلحانه همراه با تعدد مرتکب ( سرقت مقرون به سه شرط ) موضوع ماده 654 قانون تعزیرات

در چهار جرم فوق شروع به جرم آنها یکی است ( ماده 655 قانون تعزیرات ) تا 5 سال حبس و شلاق تا 74 ضربه .

هـ : شروع به احراق ( موضوع ماده 675 قانون تعزیرات ) فقط موارد و اموالی که در ماده 675 ذکر شده است شروع به جرم دارد : شش ماه تا دو سال حبس

و . شروع به کلاهبرداری : تبصره 2 ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین .... : حداقل مجازات مقرر برای جرم کلاهبرداری

ز . شروع به ارتشاء : تبصره 3 ماده 3 قانون تشدید مجازات مرتکبین ... : حداقل مجازات مقرر برای جرم ارتشاء

ح . شروع به اختلاس : ماده 6 قانون تشدید مجازات مرتکبین ... : حداقل مجازات مقرر برای جرم اختلاس

ط . شروع به قاچاق انسان : شش ماه تا دو سال حبس

نکته : شروع به رشوه دادن جرم محسوب نمی شود

ی . شروع به اسید پاشی

ک . شروع به تخریب یا احراق تاسیسات مورد استفاده عموم موضوع ماده 687 قانون تعزیرات

نکته : مجازات هایی که در خصوص شروع به جرم به موجب قوانین خاص آمده است به موجب ماده 122 قانون مجازات اسلامی نسخ شده است .