سئوال اول : آقای الف راننده یک دستگاه اتوبوس بین شهری است که بر خلاف ضوابط راهنمایی . رانندگی مبادرت به سوار نمودن تعدادی مسافر خارج از ظرفیت اتوبوس می نماید . در اثر ازدحام درب اتوبوس باز و تعدادی از آنها به بیرون پرت می شوند  در همان حال آقای ب راننده یک دستگاه خودرو پراید با سرعت غیر مجاز به مسافرین برخورد کرده و چند نفر از آنها را مصدوم می کند . آقای ج با یک دستگاه نیسان مصدومین را با تاخیر یک ساعت به بیمارستان منتقل می نماید . در بیمارستان به علت سهل انگاری پرستار در تزریق دارو دو نفر از مصدومین فوت می کنند حال مشخص کنید بر اساس قانون جدید مجازات اسلامی کدامیک از عوامل فوق در این مورد مقصر هستند ؟ مستند قانونی آن را ذکر نمایید .

 

سئوال دوم : آقای الف در حال گذر از یک خیابان است که دوست قدیمی خود را در حال اسباب کشی مشاهده می کند . پس از سلام و احوالپرسی متوجه می شود که اموال مزبور مسروقه است اما در عین حال به دوست قدیمی خود در مخفی کردن اموال کمک می کند . آیا آقای الف در اینجا مرتکب جرمی شده است ؟ اگر پاسخ مثبت است نوع آن را مشخص و مستند قانونی آن را ذکر کنید .


پاسخ سئوال اول : در قانون مجازات اسلامی ، قانونگزار در جنایات از سبب سخن به میان آورده که گاهی جنایت مستند به یک سبب و گاهی مستند به چند سبب می باشد . بر این اساس نظریات مختلفی ارائه شده است . گاهی سبب به عنوان شرط ضروری نتیجه است ، گاهی به عنوان شرط پویای نتیجه ، زمانی به عنوان شرط مناسب و زمانی نیز به عنوان شرط مقدم نتیجه در وقوع جنایت موثر است . از مجموع نظریات فوق قانون مجازات اسلامی در ماده 535 نظر سبب به عنوان شرط مقدم نتیجه را پذیرفته است . بنابراین در فرض سئوال و بر اساس قانون مجازات اسلامی در حادثه مذکور پرستار مقصر می باشد .

 

پاسخ سئوال دوم : در فرض سئوال آقای الف مرتکب جرم شده و جرم وی نیز شرکت در اختفای اموال مسروقه است . بر اساس ماده 125 قانون مجازات اسلامی شرکت در جرم ، در همه جرائم وجود خواهد داشت . بر اساس این ماده برای تحقق شرکت در جرم همکاری میان شرکاء لازم است اما تبانی میان آنها شرط نیست علاوه بر آن در جرائمی که رکن مادی آن از اجزای مختلفی تشکیل شده است کافی است هر شریک در یک جزء مداخله کند تا شرکت در جرم محقق شود .